بابا آب داد
 
قالب وبلاگ
پيوندهای روزانه

فارسی



خط

                                 به نام خالق هستی

 

مراحل نوشتن

1--خط

2-حروف-کلمه سازی-جمله سازی

3-املاء

4-انشاء

—            زبان دارای دو جنبه ی گفتاری و نوشتاری است که خط مربوط به جنبه ی نوشتاری زبان است.خط معمولا مهمتراز زبان گفتاری است زیرا از طرفی نوشتار سنجیده تر از گفتار است و در هنگام نوشتن امکان تفکر؛سنجش و تجدید نظر وجود دارد.و از طرف دیگر آثار معتبر ادبی و متون مذهبی و میراث فرهنگی از طریق نوشتار در دسترس جامعه قرار می گیرد.

—            اهمیت ابداع خط تا حدودی است که تاریخ ابداع آن به عنوان مبداء تاریخ انتخاب شده است وزمان پیش ازآن را ما قبل تاریخ می نامند.

کلیاتی درباره ی خط و انواع آن

تحولات خط در جهان از پنجاه هزار سال پیش تا کنون از چهار مرحله گذشته است.

الف)تصویر نگاری:ابتدا انسانها با خط تصویری افکار خود را بیان می کردند
آثاری از این تصاویر در غارهایی که در مناطق مختلف جهان کشف شده اند دیده می شود.
ب)خط اندیشه نگار(خط ترکیبی):این خط صورت تحول یافته و پیشرفته ی خط تصویرنگاربود.تفاوت خط اندیشه نگار با خط تصویر نگاردراین بود که تصاویر در خط اندیشه نگاردر یک زنجیره ی مرتبط رسم می شد وبه جای یک کلمه بریک متن مثلا یک داستان یا شعردلالت می کرد.
ج)خط تحلیلی (انتقالی):این خط احتمالا آغازگر نوشتار نظام یافته بوده است و تقریبا تمام نظامهای خطی دنیای قدیم از این خط سرچشمه گرفته است . مهمترین خطوط تحلیلی ؛خطوط میخی-سومری-اکوی بابلی-هیتی و فارسی باستان هستند

 

 سیرتاریخی تحول نظام نوشتاری فارسیزبان فارسی جزء زبانهای هند و اروپایی است و از شاخه های زبانهای ایرانی محسوب می شود
زبانهای ایرانی باستان عبارتند از زبان مادی ؛اوستایی؛سکایی وفارسی باستان .که فارسی باستان هم به مرور زمان متحول و به فارسی میانه (پهلوی ساسانی)تبدیل شد. سپس فارسی میانه پس از تحول مجدد به فارسی جدید تبدیل شد.

زبان فارسی جدید:فارسی دری یا فارسی جدید صورت تحول یافته ی فارسی میانه است نظام نوشتاری فارسی مبتنی برخط عربی است . تا اواخر قرن سوم هجری اثر قابل توجهی به زبان فارسی جدید و به خط عربی نوشته نشده است.
در دوره ی غزنویان فارسی دری زبان ادبی کشور گردیدو کتابهای متعددی در زمینه های مختلف علمی ؛ادبی و تاریخی تالیف شد.
در دوره ی سلجوقیان توجه به زبان فارسی بیشتر شدتا آنجا که استفاده ازعربی درمکاتبات اداری ودولتی به کلی منسوخ شدوزبان فارسی دری به عنوان زبان رسمی ایران انتخاب گردید.
فارسی دری حوزه ی نفوذخودرادردوران استیلای مغول ودوران حکومتهای صفویه؛افشاریه ؛زندیه وقاجاریه هم حفظ کرد وپس پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان زبان رسمی کشور انتخاب شد.

 

ویژگیهای نظام نوشتاری فارسی امروز

•       نشانه های حرفی

•         نشانه های زیر وزبری

الف)نشانه های حرفی:اسامی این دسته از نشانه ها از قرار زیر است :الف-ب-پ-ت-ث-جیم-چ-ح-خ-دال-ذال-ر-ز-ژ-سین-شین-صاد-ضاد-طا-ظا-عین-غین-ف-قاف-کاف-گاف-لام-میم-نون-واو-ه-ی-

حروف:دال-ذال-ر-ز-ژ-طا-ظا-واو-در همه جا به یک شکل نوشته میشود.

حروف:الف-ب-پ-ت-ث-جیم-چ-ح-خ-سین-شین-صاد-ضاد-ف-قاف-کاف-گاف-لام-میم-نون-ی-به دوشکل نوشته میشود.مانندحرف ((ب))که به دوشکل

ب کوچک وب بزرگنوشته میشودکه ب کوچک را غیر آخر نیز مینامند و ب بزرگ را آخر نیز می گویند

حروف عین –غین و ه به چهار شکل نوشته میشودبه صورت آغاز کلمه –وسط-چسبان پایانی و منفرد

در این زمینه دو اصطلاح ((حرف))و((حرفگونه))وجود داردکه (حرف)صورت نوشتاری آواهای زبانی است و اشکال مختلف یک حرف را (حرفگونه)می نامیم.از این روشکلهای مختلف (ه)؛هریک حرفگونه ای از خانواده (ها)به شمار می آیند.چنانچه تمایز بین حرف و حرفگونه را بپذیریم می توان گفت نظام نوشتاری زبان فارسی دارای 32 حرف و64 حرفگونه است.
 ب)نشانه های زیر و زبری:اسامی این دسته از نشانه ها عبارت است از تشدید ،تنوین،و علامت همزه ،فتحه،کسره،و ضمه . تشدید علامتی است که برای نشان دادن فرایند ناقص به ( ّ )روی نشانه های حرفی قرار می گیرد مانند (( لپّه ))
تنوین نماینده دو آواست
  که(مصوت a+صامت n)که به صورت((اً ))نشان داده میشود.مانند معمولاٌ و تقریباٌ عالمت همزه هم گاهی به تنهایی و گاهی هم در روی نشانه های حرفی الف واو و دندانه ظاهر می شود. مانند شیء،جرات،سؤال و تبرئه
اشکالات موجود در نظام نوشتاری فارسی
1-در نظام نوشتاری فارسی برخی آواهای زبان دارای بیش از یک نشانه ی خطی هستند که همین نکته باعث میشود فراگیرانی که تمرین کافی ندارنددر نوشتن املا 

دچار اشتباهات زیادی شوند .آواهای چند نشانه ای عبارتند از (ز،ذ،ض،ظ)  (س،ث،ص) (ت،ط) (ق،غ) (ه،ح) (الف،ع،همزه)
2-در نظام نوشتاری فارسی ،برخی نشانه های خطی برای نمایش بیش ازیک آوا به کار می روند که این موضوع باعث اشتباهات زیادی از سوی دانش آموزان در درس املا میشود. نشانه های حرفی چند آوایی عبارتند از :الف، واو، ی و دو حرفگونه ه ة
3-
در نظام نوشتاری فارسی برخی آواهایزبان در بیشترموارد فاقد نشانه های حرفی هستند که این نکته موجب بروز اشکالات املایی می گردد آواهای بدون نشانه حرفی عبارتند از
                                   مهر                       کسره
                                   پر                         ضمه
                                    پر                        فتحه     

                                    پر                        فتحه     

4-در نظام نوشتاری فارسی در برخی کلمات ممکن است نشانه های حروفی وجود داشته باشندکه ما به ازای آوایی ندارند مانند خواهر –خویش- خواندن
قواعد رسم الخطی و اصول نشانه گذاری د نظام نوشتاری فارسی
قواعد رسم الخطی به صورت املایی عناصر زبانی بویژه زبان مکتوب مانند ویرگول ،گیومه،نقطه و..... می پردازد.آموزش قواعد رسم الخطی
و صورتهای صحیح نوشتن کلمات در درس املا و رعایت اصول  و قواعد نشانه گذاری در درس انشاء و همچنین رئخوانی فارسی حایز اهمیت بسیاری است.
انواع خطوط خوشنویسی فارسی:
1-خط نسخ
2-خط ثلث
3-خط نستعلیق

آموزش درست نویسی و خوشنویسی در دوره دبستان
اصول آموزش درست نویسی در پایه اول دبستان:در نوشتن ،درست نویسی و درک شکل حروف الفبا و اتصالات حروف برای ساختن کلمات در اولویت می باشد و خوشنویسی در مرحله ی بعدی قرار دارد بنابراین معلم کلاس اول دبستان باید اصولی را به دانش آموزان خود بیاموزد که (درست و راحت )بنویسند.
مهمترین این اصول عبارتند از:
1-روش بدست گرفتن قلم
2-روش نشستن در هنگام نوشتن
3-فاصله چشم از کاغذو روش قرار دادن کاغذ
4-میزان نور در هنگام نوشتن

آموزش درست نویسی و خوشنویسی در دوره دبستان
اصول آموزش درست نویسی در پایه اول دبستان:در نوشتن ،درست نویسی و درک شکل حروف الفبا و اتصالات حروف برای ساختن کلمات در اولویت می باشد و خوشنویسی در مرحله ی بعدی قرار دارد بنابراین معلم کلاس اول دبستان باید اصولی را به دانش آموزان خود بیاموزد که (درست و راحت )بنویسند.
مهمترین این اصول عبارتند از:
1-روش بدست گرفتن قلم
2-روش نشستن در هنگام نوشتن
3-فاصله چشم از کاغذو روش قرار دادن کاغذ
4-میزان نور در هنگام نوشتن

آموزش خوشنویسی در پایه ی دوم دبستان:
دانش آموزان در کلاس اول ،نوشتن برخی حروف واتصالات آنها را آموخته اندو با ورود آنها به کلاس دوم باید رفته رفته خوشنویسی را نیز بیاموزند.

مناسبترین رسم الخطی که می تواند برای خوشنویسی مورد استفاده دانش آموزان قرار گیرد((نستعلیق تحریری ))است

 

 

منابع تحقیق:
 1-علوی مقدم،دکترسیدبهنام-علیزاده ،فاطمه صغری آموزش انشاءو نگارش (مهارت نوشتن)چاپ اول تابستان 89ناشر راه رشد
2-اختلالات یادگیری مصطفی تبریزی،چاپ هشتم  ناشر فراروان
3-دکتر زندی –بهمن،روش تدریس فارسی در دوره دبستان،تهران1385ناشرسمت
4- اینترنت

 

آموزش کلمه سازی

آموزش کلمه سازی

کلمه سازی را می توان آغازمرحله نوشتن فعال دانست. با تمرینات کلمه سازی ،دانش آموز را تا حدزیادی با ساختار درونی کلمه آشنا می کنیم.

در تمرینات کلمه سازی از شیوه های زیر می توان سود برد:

1)نقش حروف در ساخت کلمات

الف)گفتن ونوشتن کلماتی که با حروف خاصی شروع یا خاتمه می یابد. مانند:((شهر،گل،میوه،حیوان، غذا،رنگ،نام پسر ،نام دختر..........))

ب)تمرین وارونه کردن کلمات

سرد:درس                پل:لپ       

2)تمرینات ویژه ساخت صرفی کلمات

الف)مفرد و جمع:     کتاب=کتابها      مرد=مردان

ب)پیشوندها و پسوند ها:     درد=دردناک     تهران=تهرانی

ج)نشانه های منفی ساز:

میروم=نمی روم              هوش= بی هوش

د)هم خانوادگی:       علم= تعلیم- معلم

ه)ضمایر:        کتاب من=کتابم

و)ساخت قیدی:     زود=بزودی      فوری=فورا"

ز)حالت اضافه (مضاف و مضاف الیه):

به کلمات زیر کلمه (من)اضافه کنید.

دندان          دندان من     پا           پای من

مشکلات نوشتن املا ’

به نام آفریدگارعقل و قلم

مشکلات نوشتن املاء

 

                                          

نا توانی در پیوند دادن آواهای زبانی (صامتها و مصوتها)با حروف الفبااز عوامل زیر ناشی می شوند:

1. ضعف در عملکرد شنیداری : که به دوصورت بروز می کند:

الف)ضعف در تشخیص شنیداری :برخی ازدانش آموزان هنگام نوشتن املا یک یا چند حرف را ازکلمه های مختلف را حذف می کنند. و بالعکس برخی دیگر یک یا چند حرف به آن کلمه ها اضافه می کنند این امر بر اثر ضعف در تشخیص شنیداری ایجاد می شود.

ب)ضعف در به کار گیری تعمیم های رابطه آواها با حروف (صوت و املاء)یعنی آنچه را می شنوند به صورت تخت می نویسند. مثلا"(لذت)را به شکل (لزت) و (صابون ) رابه صورت (سابون ) و (خواندن) را به صورت (خاندن )می نویسند. این دانش آموزان نیاز به آموزش جبرانی دارند.

1. ضعف در حافظه دیداری :

برخی از دانش آموزان نمی توانند صورت صحیح حروف الفبا یا شکل کلمه ها راکه از توالی حروف ساخته می شوددر حافظه دیداری خود ثبت کنندو به یاد بیاورند .مثلا" (جنگل )را (نجگل ) و (کتاب)را (تکاب) بنویسند . این دانش آموزان در ذخیره سازی تصویر دیداری کلمه ها (ثبت) و بازیافت بعدی آنها (یادآوری) با مشکل روبرو هستند.

ضعف در حافظه حرکتی : در مهارت املاء نویسی بر خلاف مهارت خواندن ،تنها باز شناسی (کد خوانی ) کلمه های مکتوب کافی نیست ، بلکه دانش آموز پس از شنیدن صداهای سازنده کلمه از زبان معلم و باز شناسی آن باید شکل صحیح کلمه ی مورد نظر رابر روی کاغذ بیاورد. برخی از دانش آموزان از توانایی به خاطرآوردن حرکات لازم دست

1. برای نوشتن نکته های زبان عاجز هستند. و حتی دست را درنوشتن برخی کلمات رابه کلی فراموش می کنند یا این عمل را اشتباه انجام

می دهند.

اشکالات املایی :

دانش آموزان که از دیدگاه زبان شناسی براثر اشکالات رسم الخطی ، تأثیر لهجه و گویشهای محلی دانش آموزان و فرایندهای آوایی حذف ،

تبدیل ، افزایش ، قلب به وجود می آیند ، از دیدگاه روان شناختی  از موارد زیر سرچشمه می گیرند. :

الف )ضعف در حساسیت شنوایی ، مثل : ژاله ......جاله

 

ب )ضعف در حافظه ی شنوایی ، مثال : جاانداختن کلمات

ج ) ضعف در حافظه ی دیداری ، مثال : حیله ...........هیله 

      د ) ضعف در حافظه ی توالی دیداری ، مثال : مادر.......مارد

موضوع : رشد زبان در کودکان

«به نام خالق هستی»

 

 

 

 

 

مقدمه

کتاب درسی را چگونه باید خواند ؟ روش پ س خ ب ا (پس خبا)

روشی برای مطاله کتاب های درسی به نام پس خبا معرفی شده است که به نظر می رسد شیوه موثری برای بهتر فهمیدن و بهتر حفظ کردن مفاهیم و اطلاعات کلیدی است . نام این روش (parst) بر گرفته از نخستین حرف نام هر یک از مراحل پنج گانه در مطالعه متون است . پیشخوانی (preview)  سوال کردن (question) خواندن (reading) به خود پس دادن (self- recitation) و آزمون (test) .

گام ها و مراحل زیر را در شکل زیر می بینید . دو مرحله اول و آخر (پیشخوان و آزمون) ویژه هر فصل از کتاب هستند و سه مرحله میانی (سوال کردن ، خواندن ، به خود پس دادن) اختصاص به هر بخش اصلی از هر فصل دارند.

 پیشخوان ____ سوال کردن _____خواندن _____به خود پس دادن______آزمون

مرحله پ (پیش خوانی)

نخست به مرور کلی فصل معینی از کتاب می پردازید تا با موضوعات کلی مورد بحث آشنا شوید. برای مثال فهرست مطالب فصل را می خوانید . سپس مطالب فصل را مرور می کنید که طی آن، عناوین بخش های اصلی و فرعی فصل را مورد توجه قرار می دهید و تصاویر و نمودار ها را از نظر می گذرانید. مهمترین نکته در مرحله پیشخوانی این است که پس از مرور مطلب فصل ، چکیده پایانی فصل را با دقت مطالعه می کنید  و روی هر یک از نکاتی که در آن آمده تامل می کنید. در این مرحله ممکن است سوال هایی به ذهنتان خطور کند که پس از خواندن متن کامل فصل می توانید به آنها پاسخ دهید. این مرحله تصویر کلی از مطالب فصل و سازمان بندی آن به دست می دهد.

 

مرحله سوال کردن

همان طور که قبلا گفته شد مراحل سوال کردن ، خ.اندن و به خود پس دادن ویژه هر بخش از هر فصل است . بخش در هر فصل با عنوانی ذرشت مشخص می شود . بخش های هر فصل را باید یکی یکی در نظر گرفت و هر سه مرحله سوال کردن ، خواندن ، به خود پس دادن را در مورد هر بخش اعمال کنید  و بعد به بخش بعدی کتاب بپردازید. قبل از مطالعه مظالب هر بخش نخست عنوان آن بخش و عنوان فرعی آن را بخوانید ، سپس در حین خواندن مطالب هر بخش موضوعات مهم آن را به صورت یک یا چند سوال در نظر بگیرید. بعدا باید به آنها پاسخ دهید و بپرسید: « مولف در این بخش چه مفاهیم مهمی را در نظر داشته است ؟ » مقصود از مرحله سوال کردن نیز همین است.

مرحله ی خ (خواندن )

در این مرحله مطالب هر بخش از فصل را برای آگاهی از معنی آن با دقت بخوانید و ضمن خواندن سعی کنید به سوال هایی که در مرحله سوال کردن مطرح شده بود پاسخ دهید. درباره مطالبی که که می خوانید تامل کنید ، بین آن مطالب و اطلاعات قبلی خود ارتباط برقرار کنید. می توانید زیر واژه ها یا عبارات کلیدی اما میزان آن از 0 تا 15 درصد متن تجاوز نکند. اگر مقصود از خط کشیدن زیر مطالب ، مشخص کردن واژه ها یا عبارات کلیدی برای مرور بعدی باشد، خط کشیدن زیادی زیر مطالب ، مغایر با چنین هدفی است.

تا وقتی تمام مطالب بخش معینی را نخوانده اید با با همه مفاهیم کلیدی آشنا نشده اید و اهمیت نسبی آنها را ارزیابی نکرده اید ، یادداشت برندارید.

مرحله ی ب (به خود پس دادن)

پس از خواندن هر بخش سعی کنید مفاهیم اصلی را به خاطر آورید و اطلاعات را از حفظ با خود بگویید . مفاهیم را به زبان خود بازگو کنیدو اطلاعات را ترجیحا  با صدای بلند (و اگر تنها نیستید زیر لب) تکرار کنید. مطالبی را که به یاد می آورید با متن کتاب تطبیق دهید یا مطمئن شوید که آنها را کامل ودرست حفظ کرده اید. به خود پس دادن مطلب کمک می کند که به کمبود اطلاعات خود پی ببرید و آن را در ذخن خود سازمان دهی کنید . پس از آن که بخشی از فصل را به این شیوه مطالعه کردید به بخش بعدی بپردازید و دوباره مراحل سوال کردن ، خواندن و به خود پس دادن را تکرار کنید.  

مرحله آ (آزمون)

پس از خواندن مطالب فصل باید باید به آزمون ومرور فصل بپردازید . با مراجعه به یادداشت هایتان ببینید چه مقدار از مفاهیم اصلی را به یلد دارید . سعی کنید بفهمید چه پیوندی بین مطالب مختلف وجود دارد و این مطالب چگونه در فصل سازمان بندی شده اند. در مرحله ی آزمون ممکن است مجبور شوید فصل را بخوانید ضمن آن جزئیات مربوط به هر یک از نکات چکیده را در نظر آورید . مرحله آزمون را هرگز به شب امتحان موکول نکنید . نخستین مرور مطالب فصل باید بلافاصله پس از خواندن آن انجام شود.                                                 

  

د گیری واژ های انتزاعی ( ذهنی )
یاد گیری واژ های انتزاعی ( ذهنی )

کودکان به هنگام فرا گیری معنای واژه ها خیلی زود به تولید و درک واژ های کاملاً انتزاعی می پردازد . واژ هایی که احساسات ( گرسنگی ، رنج ، لذت ) و مفاهیم پیچیده ( دروغ ، صداقت ، حدس ) را بیان می کنند ، از جمله واژ های فرا گرفته هستند . اما این واژها چگونه آموخته شده اند ؟ قطعاً این یاد گیری از تداعی ساده یک صورت گفتاری مانند ( سگ ) و خود ( سگ ) به وجود نیامده است ؛ چرا که احساسات و مفاهیم در محیط کودک وجود ندارند تا کودک مانند یک سگ آنها را مشاهده کند . تجربیات ذهنی ماهیت متفاوتی دارند . کاری که کودک باید برای یاد گرفتن واژ های انتزاعی انجام دهد مشاهده گفتار به همراه موقعیتها و رخداد های محیطی و سپس ارتباط دادن آنها به تجربیات و فرآیندهای ذهنی است . به نظر می رسد چنین یادگیری ای در حد جادو اسرار آمیز است ، با وجود این ، واقعیت است که کودکان این واژه ها را یاد می گیرند .

 

تحلیل انشاء

تحلیل انشاء در دوره ی ابتدایی

صاحب نظران و اهل فن در باره ی انشاء بسیارسخن گفته اند

و دربین گفته هایشان به نکات خوبی اشاره کرده اند.مانند اینکه ((انشاء را هم باید مثل همه ی درسها باید تدریس کرد یعنی اندیشه داد و اندیشدن را یاد داد ، سپس نوشتن و درست و خوب نوشتن را و آنگاه داده ها را باز پس گرفت))

باید چشم باز و بیان ساده داشت ،باید نگاه کرد و دید و شنید و فهمید ، و آنگاه دیده و فهمیده را آسان گفت و نوشت . پس می توان گفت هرکس در حین نوشتن یک دنیای تازه خلق می کند و به این آفرینش به خودش باید تبریک بگوید.

انشاء نویسی در دوره ی ابتدایی به سه سطح تقسیم می شود،

سطح اول در پایه سوم ابتدایی

سطح دوم در پایه چهارم ابتدایی

سطح سوم در پایه پنجم ابتدایی

سطح اول یعنی در پایه ی سوم ابتدایی دانش آموز به عنوان پژوهشگر با متن آشنا می شود و توان بررسی آن را به دست می آورد.

سطح دوم و در پایه ی چهارم ابتدایی ، دانش آموز با فعالیت های گوناگونی که در نظر گرفته می شود، می تواند متن های متفاوت را از منظر های مختلف تنظیم کند.

سطح سوم یعنی پایه ی پنجم ابتدایی، دانش آموز با استفاده از فرصتهای یادگیری مناسب که دراختیاردارد،به مهارتهای لازم برای نگارش مستقل متن دست می یابد

 

آموزش نگارش با پژوهش و یاد گیری دیگر دروس دبستان به ویژه مطالعات اجتماعی و نقاشی تلفیق می شود.

 

سطح اول :آشنایی با متن از طریق بررسی آن – خواندن و باز گویی پیام متن –پاسخ شفاهی و مکتوب به پرسش هایی درباره ی متن –تنظیم بندهای جابه جا شده یک متن- مرتب کردن جمله های پراکنده ی یک متن

سطح دوم : تنظیم متن از منظر های گوناگون: مانند خلاصه نویسی متن مکتوب –تبدیل متن شفاهی به متن مکتوب – یادداشت برداری و برنامه ریزی مکتوب از فعالیتهای شخصی

سطح سوم : نگارش مستقل متن : نوشته های توصیفی – خاطره نویسی - نامه نگاری

 

 

 

فهرست منابع و ماخذ
1-علوی مقدم ،دکتر سید بهنام –علیزاده ،فاطمه صغری آموزش انشاء ونگارش (مهارت نوشتن)چاپ اول تابستان 89ناشر راه رشد
2-اختلالات یادگیری تبریزی ،مصطفی چاپ هشتم ناشر فراروان
3- دکتر زندی،بهمن، روش تدریس فارسی در دوره دبستان تهران 85 ناشر سمت
4- اینترنت

به پایان آمد این دفتر حکایت همچنان باقی

به صد دفتر نشاید گفت حسب الحال مشتاقی



 

تحلیل خط

تحلیل خط

  (1 زبان شناسی (تحلیل خط در آموزش ابتدایی)
آموزش خط و خوش نویسی در مقاطع مختلف تحصیلی به ویژه در دوره ابتدایی از اهمیت ویژه ای برخوردار است . چرا که یکی از نیازهای روزانه ی افراد نوشتن خوانا و زیباست که باید آموزش آن به صورت جدی و صحیح مورد نظر و توجه معلمان ،به خصوص آموزگاران دوره ابتدایی قرار گیرد

2)قواعد رسم الخطی و اصول نشانه گذاری
یکی از مسائل مربوط به این بحث قواعد رسم الخطی واصول نشانه گذاری در نظام نوشتاری فارسی است این قواعد به صورت املایی با عناصر زبانی ارتباط دارد و اصول نشانه گذاری به چگونگی استفاده ویژه
زبان مکتوب ، مانند ویرگول، گیومه ، نقطه و ..... می پردازد.
آموزش قواعد رسم الخطی و صورتهای صحیح نوشتن کلمات دردرس املاء و رعایت اصول و قواعد نشانه گذاری در درس انشاء و روخوانی فارسی حائز اهمیت بسیار است

.

3) ویژگی های  نظام نوشتاری (خط) فارسی امروز
((خط نسخ))ازقرن سوم تا حدود قرن نهم هجری به همراه ((خط ثلث)) رایجترین خط ، خوشنویسی در میان ایرانیان بوده است . در ایران کنونی
نستعلیق (نسختعلیق)به عنوان مهمترین و رایجترین ابزار خوشنویسی فارسی به کار می رود.
خط فارسی امروز از راست به چپ نوشته می شود و دارای 32 حرف و 62 حرف گونه (یا شکلهای مختلف حروف)است. مثال:(ه) که دارای چهار حرف گونه است.
خط فارسی امروزی علاوه بر نشانه های حرفی دارای نشانه های دیگری
به نام نشانه های زیروزبر ، تشدید ، تنوین و همزه است

4) خط در کتاب بخوانیم و بنویسیم
برای نخستین بار در تاریخ زبان آموزی کشور به شکلی هدف دار در کتابهای درسی بخوانیم برای خواندن از خط نسخ اصلاح شده (خط کودک) و در کتابهای بنویسیم برای نوشتن از خط تحریری (آموزان) استفاده شده است.با توجه به توان کودکان دبستانی که قادر به گرته برداری سریع از امور و پدیده ها هستند ، انتظار می رود دانش آموزان پایه ی اول از همان روزهای آغاز سال تحصیلی ، شکل دیداری نوشته ها را به حافظه ی بصری بسپارند و از روی آنها رونویسی کنند تا به مرور زمان در پایه های بالاتر خطی خوش و خوانا داشته باشند.

-5خط در پایه اول
در پایه ی اول ابتدایی برای تسهیل امر یاد دهی – یادگیری از نشانه های فتحه ،ضمه و کسره استفاده می شود . کلاس اول به دلیل اینکه شروع و آغازی برای نوشتن دانش آموزان است ، اهمیت ویژه ای دارد و نقش معلمان اول ابتدایی نیز مهم و سرنوشت ساز است. زیرا پایه گذار نکات و آموزش هایی هستند که دانش آموزان در آینده با آن سر وکار خواهند داشت .مهمترین وظیفه ی معلم این پایه ، آموزش درست نوشتن خط پارسی است . رسم الخط مورد استفاده در پایه اول ،خط نستعلیق تحریری است.

و بهترین وسیله برای نوشتن مداد می باشد . دانش آموزباید درست نوشتن شکل حروف ،انحنا ها حرکتهای افقی حروف ،تمیز و مرتب نوشتن کلمات را بیاموزد . بنابراین در کلاس اول باید از قواعد زیبا نویسی و خوشنویسی صرف نظر کرد.
معلم در آموزش نستعلیق تحریری و انجام دادن تمرینات کتاب بنویسیم به صورت درست ، نقش اساسی دارد. او موظف است اهمیت خوب و زیبا نوشتن را به دانش آموزان تفهیم کند و با نشان دادن نمونه هایی از خطاهای خود آنها ،زمینه ی تشویق به زیبا نویسی را فراهم کند مانند: کامل کن ، بنویس و .....

6)آموزش خط و خوشنویسی در پایه ی دوم و پنجم
دانش آموزان در کلاس اول نوشتن شکل صحیح حروف و برخی اتصالات آنها را آموخته اند و با ورود آنها به کلاس دوم باید رفته رفته خوشنویسی را نیز بیامزند تا پایان دوره ی ابتدایی.
از میان وسایل نوشتن ،خودکار وسیله ی چندان مناسبی نیست و باعث بدخطی می شود .بهترین وسیله برای نوشتن در کلاس دوم ((مداد))
است و از کلاس سوم به بعد می توان اجازه ی استفاده از خود نویس را هم داد.
برای تمرین خوشنویسی در کلاس دوم دبستان ابتدا به تمرین ساده ی حروف الفبای فارسی پرداخته می شود و اندک اندک با توجه به توان دانش آموزان اتصالات وکلمات نیز مطرح می شود . دراین تمرین ها ابتدا یک سطر به صورت پر رنگ در بالا و دو سطر زیر آن به صورت کم رنگ نوشته شده ، سپس چند خط زمینه ی خالی برای تمرین در نظر گرفته شود.
سطر پررنگ برای جلب توجه و دقت دانش آموزان نسبت به شکل حروف و کلمات و جای قرار گرفتن آنها روی خط زمینه است. دو سطر کم رنگ برای کمک به نوشتن اولیه  دانش آموز است

در این مرحله او با مداد سطرهای کم رنگ را پررنگ می کند .این امر باعث می شود که شکل و اندازه حروف و کلمات را عملا“ تجربه کند و مسیر نوشتن حروف و کلمات و هم چنین جای آنها را روی خط زمینه از طریق نوشتن عملی دریابد. بعد از این دوسطر ،چند خط زمینه برای تمرین و تکرار همان حروف و کلمات وجود دارد تا دانش آموز شخصا“ اقدام به خوشنویسی نماید.
در پایه های چهارم وپنجم دروس بخوانیم و بنویسیم نیز از خط نستعلیق  استفاده شده و آموزگار می تواند از ساعات رونویسی و هنربرای بهتر شدن خط دانش آموزان استفاده کند.

به پایان آمد این دفتر حکایت همچنان باقی

به صد دفتر نشاید گفت حسب الحال مشتاقی

 


فهرست منابع و ماخذ
1-علوی مقدم ،دکتر سید بهنام –علیزاده ،فاطمه صغری آموزش انشاء ونگارش (مهارت نوشتن)چاپ اول تابستان 89ناشر راه رشدهشتم

 2-اختلالات یادگیری تبریزی ،مصطفی چاپ
ناشرفراروان

۳- اینترنت

 
 

ر زندی،بهمن، روش تدریس فارسی در دوره دبستان تهران 85 ناشر سمت
4- اینترنت


آموزش کلمه سازی

آموزش کلمه سازی

کلمه سازی را می توان آغازمرحله نوشتن فعال دانست. با تمرینات کلمه سازی ،دانش آموز را تا حدزیادی با ساختار درونی کلمه آشنا می کنیم.

در تمرینات کلمه سازی از شیوه های زیر می توان سود برد:

1)نقش حروف در ساخت کلمات

الف)گفتن ونوشتن کلماتی که با حروف خاصی شروع یا خاتمه می یابد. مانند:((شهر،گل،میوه،حیوان، غذا،رنگ،نام پسر ،نام دختر..........))

ب)تمرین وارونه کردن کلمات

سرد:درس                پل:لپ       

2)تمرینات ویژه ساخت صرفی کلمات

الف)مفرد و جمع:     کتاب=کتابها      مرد=مردان

ب)پیشوندها و پسوند ها:     درد=دردناک     تهران=تهرانی

ج)نشانه های منفی ساز:

میروم=نمی روم              هوش= بی هوش

د)هم خانوادگی:       علم= تعلیم- معلم

ه)ضمایر:        کتاب من=کتابم

و)ساخت قیدی:     زود=بزودی      فوری=فورا"

ز)حالت اضافه (مضاف و مضاف الیه):

به کلمات زیر کلمه (من)اضافه کنید.

دندان          دندان من     پا           پای من

  3)روابط معنایی کلمات

الف)تضاد معنایی:     سرد- گرم      پیر- جوان

ب)مترادف (هم معنایی)

پند- نصیحت         آغوش – بغل

ج)حوزه معنایی:   پدر- پسر       روباه – خروس

آموزش جمله سازی

در ابتدای که دوره دبستان که هدف اصلی آن آموزشخواندن و نوشتن فارسی پایه است ،

هدف از ارائه این درس ایجاد تواناییاولیه نوشتن فعال در دانش آموزان است .

جمله سازی در واقع مقدمه ای است برای آماده سازی دانش آموزان در درس انشاء

در جمله سازی ،دانش آموزان با انواع جملات خبری ،پرسشی،امری و تعجبی آشنا می شوند.و جایگاه انواع مقوله های صرفی مانند گروه اسمی ،ضمایر و.....را در ساخت جمله بیاموزند و قواعد نحوی موجود در دستور زبان فارسی رابه طور غیرمستقیم تجربه کنند.

در جمله دو اصل مورد نظر است:

الف)پیام جمله ، که باید از لحاظمعنایی و حقایق برون زبانی صحیح و متناسب باشد.

ب)ساخت نحوی جمله ،که باید با اصول و قواعد ساخت جمله در زبان فارسی منطبق باشد.

 

انواع تمرینات جمله سازی

1)جمله شفاهی:قبل ازاینکه از دانشآموزان بخواهیم به شکل مکتوب جمله سازی نمایند بهتر است با تمرینات شفاهی آمادگی لازم ذهنی و روانی را در آنان به وجود بیاوریم.

شیوه های که می توان در جمله سازی شفاهی از آنها استفاده کرد عبارتند از:

الف)تمرین پرسش و پاسخ :این تمرین براساس مطالب درس فارسی و یا به کمک تصاویر انجام  می شود در این شیوه دانش آموزان را تشویق می کنیم تا در مورد متن خوانده شده یا تصاویری که نشان می دهیم سؤالاتی مطرح کنند یا به پرسشهای ما پاسخ مناسب بدهند.

ب)دوباره سازی :در این شیوه از دانش آموزان می خواهیم جمله ای را که خوانده اند یا ما برای آنان خوانده ایم ،دوباره کرده ، به زبان خود بازگو نمایند.

ج)جمله سازی با کلمات داده شده :دراین شیوه ازدانش آموزان می خواهیم با کلمات داده شده جمله هایی شفاهی بسازند.

2)تشخیص صحت جمله:در این تمرین ،با ارائه چند جمله صحیح و غلط ،از دانش آموزان صحت و سقم آنها را تشخیص دهند. مثال :حسن به مدرسه رفت .                                 خرس پرواز کرد

3)تغییر کلمات جمله: با این تمرین ،جمله های مکتوب آماده ای را به دانش آموزان ارائه می دهیمکه زیر بعضی از کلمات آنها خط کشیده شده است .

دانش آموزان بنا به خواسته ما یک کلمه دیگر به جای کلمه مورد نظر قرار می دهد و جمله  جدیدی می سازد.

مثال:

 تضاد: امروز هوا خیلی سرد بود            امروز هوا خیلی گرم بود

زمان آینده:امروز به مشهد می روم           فردا به مشهد خواهم رفت

منفی:من سیب دوست دارم                    من سیب دوست ندارم

پرسش:شهر خود را دوست دارم            شهر خود رادوست داری؟

4)جور کردن گروه کلمات:به وسیله این تمرین ،در فهرست از گروه کلمات به دانش آموزان ارائه می کنیم و از آنان می خواهیم بین گروههای

واژگانی ارتباط معنا دار برقرار نمایند.مثال:

الف)من و دوستم                       قشنگ است

ب)مداد من                            سرخ است

ج)شهر شیراز                        به مسافرت می رویم

5)پرکردن جای خالی جمله:در تمرین مذکور ،جمله های را که جای یک یا چند کلمه ی آنها خالی است به دانش آموزان ارائه می کنیم و از آنان می خواهیم کلمات مناسب را در جای خالی قرار دهند. مثال:

حسن سه سیب...........میز می گذارد(از ،زیرا ،روی ،در )

6)منظم سازی جملات درهم ریخته

در این تمرین ، کلمه ها یجمله را بدون نظم خاصی در هم می ریزیم و از دانش آموزان می خواهیم جمله های صحیح و منظم بسازند.

مثال:    سینما ، به ، دیروز ، دوستم ، رفتم ، با ، من

 

 

7)گسترش جمله ها : در تمرین گسترشجمله ها از دانش آموزان می خواهیم  جمله ی داده شده را ادامه دهندو کلمه یا جمله دیگری به آن اضافه کنند مثال:

تو به تهران می روی و من..................

معلم درس می دهد و شاگرد..................

حسن آمد(یواش)

حسن یواش آمد(یواش)

حسن یواش یواش آمد(به خانه )

حسن یواش یواش به خانه آمد

8)کوتاه سازی:دانش آموزان با استفاده از کلمات داده شده جمله های داده شده را کوتاه نمایند . مثال :حسن و برادرش به خانه ما آمدند(آنان)

9)جمله سازی به کمک تصویر: در تمرین مذکور با استفاده از تصاویر کتاب یا تصاویر دیگر ،از دانش آموزان می خواهیم که جمله های مناسب بسازند و بنویسند.

10)تمرینات افزایشی:در تمرینات افزایشی ،با ارائه ی چند کلمه، از دانش آموزان می خواهیم  آنها را به بیفزایند. مثال: من سیب می خورم (قرمز)            من سیب قرمز می خورم

11)ترکیب جمله های ساده: در این تمرین دو عبارت یا جمله کوتاه به دانش آموزان می دهیم و از آ؟نها می خواهیم به یک جمله تبدیل کنند.  مثال:  آن مرد برادر حست است . آن مرد کشاورز است –آن مرد کشاورز برادر حسن است.

 

12)جمله سازی با کلمات داده شده : در تمرین مذکور،به دانش آموزان  متناسب با درسهای خوانده شده کلماتی ارائه  میشود و از انان می خواهیم با هریک از آنه جمله بسازندیا اینکه تصویری یا تصاویری به آنان نشان می دهیم که بر اسا س آنها جمله ای کتبی بسازند. این تمرین  از تمرینهای است که به طور سنتی در همه کلاسهای جمله نویسی  کاربرد دارد.

13)جمله سازی در قالب پاسخ به پرسشهای مکتوب :  در این تمرین ،که در تقویت درسهای دیکر مثل علوم ،ریاضی ،تاریخ و...... بسیار مؤثر است ،از دانش آموزان به صورت کتبی سؤالاتی می پرسیم و از آنان می خواهیم با ساختن جمله یا چند جمله سؤالات را پاسخ دهند.

بدین ترتیب تعامل  درسهای دیگر با درس جمله سازی بخوبی برقرار می شود

 فهرست منابع و ماخذ
1-علوی مقدم ،دکتر سید بهنام –علیزاده ،فاطمه صغری آموزش انشاء ونگارش (مهارت نوشتن)چاپ اول تابستان 89ناشر راه رشد
2-اختلالات یادگیری تبریزی ،مصطفی چاپ هشتم ناشر فراروان
3- دکتر زندی،بهمن، روش تدریس فارسی در دوره دبستان تهران 85 ناشر سمت
4- اینترنت

 

به پایان آمد این دفتر حکایت همچنان باقی

به صد دفتر نشاید گفت حسب الحال مشتاقی


آموزش املاء

 آموزش املاء

مهارت املاء نویسی به معنی توانایی جانشین کردن صحیح صورت نوشتاری حروف ، کلمات و جمله ها به جای صورت آوایی آنها ست. دانش آموزان باید بتوانند به خوبی بین صورت تلفظی کلمه ها و حروف سازنده ی آنها پیوند مناسبی برقرار کنند. بدین ترتیب زمینه پیشرفت آنه در درسهای جمله انشاء و به طور کلی مهارت نوشتن بهتر فراهم می شود.
دانژاموزان هنگام نوشتن املاء باید نکاتی را درباره ی صداهایی که به وسیله معلم در قالب کلمه و جمله برزبان جاری میشود،رعایت کنند:
الف)آنها را خوب بشنوند           تشخیص دقیق کلمه          ادراک کلمه
ب)آنهارا خوب تشخیص دهند        یادآوری مجسم ساختن تصویر     بازشناسی کلمه صحیح در ذهن
ج)آنها رادرست بنویسند      نوشتن صحیح حروف سازنده کلمه         باز نویهکدام از این فرایندها با یکی از فرایندهای ذهنی ارتباط مستقیم دارد:
الف)ادراک کلمه                            حافظه شنیداری وتمیز شنیداری
                                                           شکل صحیح تک تک حروف
ب)بازشناسی کلمه            حافظه دیداری
                                                          حافظه دیداری ترتیب(حافظه توالی دیداری)

ج)بازنویسی کلمه          حافظه حرکتی

املاء واژه ای است عربی و معنای آن ((نوشتن مطلبی است که دیگری بگوید یا بخواند))در کنار واژه ای املاءدر محافل آموزشی ایران و در زبان بیشتر مردم واژه ((دیکته)) هم کاربرد دارد که کلمه ای فرانسوی است

. اهداف درس املاء در دوره ی ابتدایی:
1)آموزش صورت صحیح نوشتاری کلمه ها و جمله های زبان فارسی
2)تشخیص اشکالات املائی دانش آموزان و رفع آنها
3)تمرین آموخته های نوشتاری دانش آموزان در رو نویسی

 

علاوه بر اهداف فوق ، املاء نویسی ، دانش آموزان را یاری می کند تامهارتهای خود را در این زمینه  های زیر تقویت نماید :
1-گوش دادن بادقت
2- تمرکز و توجه داشتن به گفتار گوینده (معلم )
3-آمدگی لازم برای گذراز رو نویسی(نوشتن غیر فعال )به جمله نویسی و انشا(نوشتن فعال)

 رو نویسی            املاء               جمله نویسی و انشا

روشهای پیشنهادی آموزش املاء فارسی
   در این روش نخست به آموزش چگونگی املاء ی کلمات پرداخته می شود.و در مرحله ی بعد، پس از رفع اشکالات فراگیران ، آزمون املاء اخذ میشود . پس از آزمون به طریق مشارکتی
  استخراج نتایج صورت می گیرد و سپس تمرینات مختلفی برای تقویت مهارتهای املائی دانش آموزان انجام می شود. در این تمرینات هم به مهارتهای ذهنی و مهارتهای عملی توجه شده است.
  البته در کلاس درس، هر معلم نسبت به مسائل واقعی شاگردان خود ، چند نوع از این تمرینات را انتخاب خواهد کرد وبدین ترتیب اصل انعطاف پذیری کاملا“ رعایت می شود
   نکته دوم این که دراین روش ،چه در هنگام اخذ املاء و چه در تمرینات ،واژه ها به صورت واحدهای منفرد در نظر گرفته میشود.بلکه به عنوان عناصر سازنده جمله که اصلی ترین واحد ارتباط زبانی است ، محسوب می گردند.
  ویژگی سوم این روش ، ارتباط زنجیروار املا های گوناگون با همدیگر است.

 به این ترتیب که  معلمان باید در تهیه ی متن هر املاء زیر بنای این روش توجه ((وجه آموزشی )) درس املاست
  چرا که تا کنون بیشتر به (وجه آزمونی )املاء توجه شده است بدون آنکه نخست به آموزش املاء کلمات پرداخته میشود.

نکات برجسته ی روش آموزش املا ی فارسی:
1-توجه بیشتر به (وجه آموزشی ) درس املاء نیست به (وجه آزمونی )
2-انعطاف پذیری در انتخاب تمرینات در هرجلسه املاء
3-توجه به کلمات به عنوان عناصر سازنده جملات زبان
4- ارتباط زنجیره وار املا های اخذ شده در جلسات گوناگون

 

 مراحل روش آموزش املاء
گام اول:انتخاب متن املاء و نوشتن آن روی تخته سیاه و خواندن آن
گام دوم:قرائت املاء توسط معلم و نوشتن آن توسط دانش آموزان
گام سوم:توضیح گروهی املا ها و تهیه فهرست خطاهای املائئ
گام چهارم:تمرینات متنوع با توجه به الویت بندی اشکالات املایی استخراج شده

 

 

نکاتی که در انتخاب متن املاء باید توسط معلم رعایت شود:
الف)متن مورد نظر حاوی جمله باشد و از انتخاب کلمه به تنهایی خودداری شود.
ب) کلمات سازنده ی جملات متن از حروفی تشکیل شده باشند که قبلا“تدریس شده اند.
ج) کلمات خارج از متن کتابهای درسی ، از بیست درصد کل کلمات بیشتر نباشد.
د) علاوه برجملات موجود در کتابهای درسی ، با استفاده از کلمات خوانده شده  ، جملات دیگری هم در نظر گرفته شوند .
ه) در هر جلسه از کلماتی که در جلسات قبلی برای دانش آموزان مشکل بوده اند نیز
استفاده شود تا بتوانند درجه ی پیشرفت شاگردان را اندازه گیری کرد.

 

فهرست منابع و ماخذ
1-علوی مقدم ،دکتر سید بهنام –علیزاده ،فاطمه صغری آموزش انشاء ونگارش (مهارت نوشتن)چاپ اول تابستان 89ناشر راه رشد
2-اختلالات یادگیری تبریزی ،مصطفی چاپ هشتم ناشر فراروان
3- دکتر زندی،بهمن، روش تدریس فارسی در دوره دبستان تهران 85 ناشر سمت
4- اینترنت

 به پایان آمد این دفتر حکایت همچنان باقی

به صد دفتر نشاید گفت حسب الحال مشتاقی

 

تحلیل جمله سازی

به نام آنکه جان را فکرت آموخت

تحلیل کتب درسی پنچ پایه ابتدایی

آموزش کلمه سازی وجمله سازی

طاهره شریفی

یادگیری نوشتن شامل مراحل زیر می باشد

1.توانایی نوشتن حروف الفبا (حرف نویسی )

2. توانایی ترکیب صحیح حروف (کلمه نویسی)

3.توانایی ساخت کلمه (کلمه سازی)

4.توانایی بیان پیام از طریق جمله (جمله سازی)

5.توانایی متن نویسی (انشاء نویسی )

در آغاز تمرینهای عضلانی ضروری است تا دانش آموز کلاس اول قادر شود عضلات دست خود را کنترل کند. در کتاب بنویسیم پایه اول اشکال نیمه تمامی داده شده که حروف را در ابعاد بزرگ نشان دهد. وقتی دانش آموز بتواند به حروف شکل بدهد باید یاد بگیرد کدام حرف را برای کدام کلمه به کار ببرد که کلمه نویسی نام دارد .با تمرینهای گوناگون دانش آموزان را با ترکیب صحیح حروف آشنا می کنیم . در مرحله ی بعدی با استفاده از توصیفی که از ساختن جمله ها ی زبان به دست داریم به ارائه تمرینهایی برای تسلط دانش آموزان برجمله سازی می پردازیم و در کلاسهای دوم به بعد آموزش جمله سازی و انشاء تکامل می یابد.

پایه ی اول

بعداز آموزش نگاره ها به مدت یک ماه آموزش کلمه سازی شروع می شود (از درس 1 تا 3 )

از درس 3 به بعد دانش آموزان با مفهوم جمله آشنا می شوند(رو نویسی از روی جمله )

1- کلمه سازی با حروف در هم ریخته    دام- با =بادام  ی- خ-م=میخ

2- کامل کردن کلمه با توجه به تصویر   یاس

3-  کامل کردن جمله             بابا.........بست

۴-جمله سازی با کمک تصویر

5- ترکیب کلمات       شیرین – سیب  (سیب شیرین )

6-با کلمات داده شده جمله بسازد        سرباز

7- پر کردن جمله با انتخاب کلمه درست مادر سبزی .......(می شویم- می شوید)

8-جمله سازی با کلمات درهم ریخته      آسمان – در- ابر- است.

9- کامل کردن جمله بدون تصویر      خروس از زمین دانه ...........

10-تشخیص جملات درست و نادرست با توجه به متن درس

11-با توجه به تصاویر به پرسش ها پاسخ می دهند. مثلا" درس 13 (آشنایی با مشاغل)

توجه : دانش آموزان با 221 کلمه جدید درپایه اول آشنا می شوند

 

نوشتن

v  تمرین دست ورزی نشانه ها 80مورد

۷  کامل کردن 60 مورد

v تفکیک هجا و صدا 20 مورد

v کلمه سازی – جمله سازی-مرتب کردنی-پاسخ دادنی-تصویرنویسی-انتخاب کردنی-رونویسی-130مورد

 

 

پایه دوم

1- نقش حروف در ساختن کلمه (بازی اسم و فامیل)

2-کلمه های هم معنی    تازه – جدید – نو

3-   مفرد و جمع (ها-ان)  قصه ها – کودکان

4- کلمه های مخالف     شب // روز

5-   ضمایر کتابم  -  کتابتان

6-  کلمه های مشترک چهار راه   - راه بندان

7-   ترکیب بخش ها و ساختن کلمه ها         غذ  - کا  = کاغذ

8- کلمه های که مثل حتما" باشند     لطفا"

9-  کلمه های مختوم به  ی  که صدای  آ بدهد      حتی

10-  قرار دادن حرف دیگر به جای حرف اول کلمه       نام   (جام)

11- کلمه های که به  ای ختم می شوند     نامه ای

12- حالت اضافه        سیب تازه

13- آموزش کلمات با معنای متفاوت       شیر  

14- کلمه سازی با پیشوندها    با سواد- بی گناه – نا مناسب

15-کلمه سازی با پسوند ها    خواننده – زیارتگاه – آموزگار – مرغک – ستارگان – رنگی – نیکوکار-آرایشگر-نمکدان- باغبان-روان نویس –صندوقچه –دانشمند- دست کش- کتابخانه

16- ساختن کلمه با کلمه قبلی     هنر – هنرمندانه  -هنرمند

17-جمله سازی با کلمات مربوط به هم     باسواد- کتاب –بخوانم

18-کامل کردن جمله های نا تمام در چند سطر

19-مقایسه تصاویر

20-ادامه ی داستان نا تمام و داستان نویسی در باره (خرگوش و دندان شیری)

21- پاسخ به پرسشهای درس و پرسشهای خلاقیتی

22-دوباره نویسی جمله ها با استفاده از کلمه ی داخل کمانک

23-افزودن یک کلمه به جمله و ساخت جمله ی جدید

24-خواندن کتاب داستان هر هفته و پاسخ به سوالات

25- آشنایی با جمله های پرسشی و ساختن آنها

26-استفاده از علائم نگارشی  نقطه – پرسشی – نقل قول – گیومه

 

 

 

پایه سوم

1- آموزش کلمه سازیبا نشانه های (ها – ان – ات )

2-کلمه های مخالف ،مشترک ،هم معنی در این پایه ادامه دارد

3-کلمه سازی با نشانه های منفی ساز     میازار   -  نیازار

4-پسوندها(مرزبان –نخلستان-دخترانه-نمکزار-بلورین-دانشمند-کارشناس-رانندگی)

5-بکاربردن دو کلمه در یک جمله (آسمان ، روشن)

6-جمله سازی (کامل کردن جاهای خالی – مرتب کردن – داستان ناتمام – داستان برای تصاویر-تغییر جمله )

7-خاطره نویسی- خلاصه نویسی- ضرب المثل ها

8- ادامه یک متن ناتمام( اگر من معلم کلاس سوم بودم..............)

9- نوشتن نامه (نامه به رفتگر – نامه به ادیسون و ...........)

 

پایه چهارم

۱-کلمه سازی و جمع مکسر (ولی – اولیا)

2- پیشوندها وپسوندها  بازدید –علی وار –خوردنی- عیدانه –دردناک

3- کلمات مرکب    نفت خیز

4- کلمه های هم قافیه (هم پایان )     باز- ناز

5 -کلمه های مخفف    نگه : نگاه

6-تبدیل کلمات گفتاری به شنیداری        می خوام  :  می خواهم

7- آشنایی با اصطلاحات و کنایه  (دم به تله دادن )

8-نوشتن پیام کوتاه –داستان نویسی و تهیه کتاب داستان

9- انشاء نویسی  (درباره یک نهاد اجتماعی)

10- تبدیل شعر به نثر

 

پایه پنجم

1- پیشوند ها و پسوندها   برخاست – زباله – چشمه سار – پایداری – درازا –شتاب زده

2- کلمات مرکب و مشتق مرکب  پیام رسان – فرهنگ نامه صحرا نورد جهان گرد – حواس پرت – رنج دیده

3- انواع جمله سازی در زمانهای مختلف

4- گزارش نویسی

5- خلاصه ی زندگی پیامبران

6- انشاء تخیلی

7-  معرفی شخصیتها و تحقیق درباره شاعران

با تشکر از استاد گرامی و همکاران محترم

منابع: ذوالفقاری .دکترحسین. ناشر:دفتر برنامه ریزی کتب درسی چاپ اول 1383


1-علوی مقدم ،دکتر سید بهنام –علیزاده ،فاطمه صغری آموزش انشاء ونگارش (مهارت نوشتن)چاپ اول تابستان 89ناشر راه رشد
هشتم 2-اختلالات یادگیری تبریزی ،مصطفی چاپ
ناشرفراروان
3- دکتر زندی،بهمن، روش تدریس فارسی در دوره دبستان تهران 85 ناشر سمت
4- اینترنت

به پایان آمد این دفتر حکایت همچنان باقی

به صد دفتر نشاید گفت حسب الحال مشتاقی

 

 

 

 

 

یادگیری  واژه های  انتزاعی (ذهنی)

کودکان به هنگام فراگیری معنای واژه ها خیلی زود به تولید و درک واژه ها ی کاملا انتزاعی می پردازند .واژه هایی که احساسات  (گرسنگی ، رنج ، لذت) و مفاهیم پیچیده ( دروغ ، صداقت ، حدس) را بیان می کنند ، از جمله واژه های فراگرفته هستند.اما این واژه ها چگونه آموخته شده اند؟ قطعا این یادگیری از تداعی ساده یک صورت گفتاری مانند ((سگ)) و خود ((سگ)) به وجود نیامه است ؛چرا که احساسات و مفاهیم در محیط کودک وجود ندارند تا کودک مانند یک سگ آن ها را مشاهده کند . تجربیات ذهنی ماهیت متفاوتی دارند . کاری که کودک باید برای یاد گرفتن واژه های انتزاعی انجام دهد مشاهده گفتار به همراه موقعیت ها و رخداد های محیطی و سپس ارتباط دادن آن ها به تجربیات و فرایندهای ذهنی است . به نظر می رسد چنین یادگیری ای در حد جادو اسرار آمیز است ، با وجود این ، واقعیت این است که کودکان این واژه ها را یاد می گیرند . ببینیم این کار چگونه انجام می شود.

برای مثال واژه های ((گرسنه )) و ((درد)) چگونه آموخته می شوند ؟ کودک ابتدا باید موقعی که دیگران این واژه ها را به کار می برند و موقعیتی را که در آن این واژه ها واقع می شوند ، به خاطر بسپارد. ممکن است کودک گریه کند و سپس مادرش به او بگوید :((گرسنه ای؟))یا ممکن است کودک به موز اشاره کند و مادرش بگوید : ((موز می خوای؟))((گرسنه ای؟)).

مادر چون حدس می زند که کودک مدتی است غذا نخورده ، ممکن است به این دلیل از واژه ((گرسنه)) استفاده کند.در خصوص واژه ((درد)) ممکن است کودک زمین خورده باشد و زانوی او ضرب دیده باشد  .پدرش ممکن است در این موقعیت بگوید (( طفلی دخترم،درد می کند؟))یا اگر بعد از تزریق آمپول ،کودک گریه کند، پدرش بگوید ((درد می کند،مگه نه؟بستنی می خوای؟))

کودک باید به خاطر بسپارد که چه واژه هایی {((گرسنه))و((درد))} به کار رفته اند و آن ها را به احساساتی که در ذهن خود تجربه کرده است (درد و گرسنگی) مرتبط سازد.

پس از این که کودک چندین بار واژه های خاص را با احساسات خاص تجربه کرد ، از اطلاعات کافی برای  تشخیص این که چه صورت های آوایی به چه احساسی مربوط است بر خوردار می شود و بفهمد صورت آوایی ((گرسنه)) به حس گرسنگی و صورت آوایی درد به احساس درد مرتبط است یا خیر.

واژه هایی مانند ((دروغ)) و ((حدس)) نیز برای کودک دارای موقعیت های محیطی و حالات ذهنی هستند و تشخیص این واژه ها در مقایسه با احساسات با دشواری بیش تری همراه است.

چرا که این ها مفاهیم غیر احساسی هستند. کودک برای رسیدن به این مفاهیم باید دست به استمتاج بزند . برای مثال "پس از این که جمله خلاف واقع به مادرش می گوید(من نزدمش)،ممکن است مادر با عصبانیت بگوید (دروغ نگو) ." آن چه کودک برای کشف معنی صورت آوایی ((دروغ )) انجام دهد عبارت است از:به خاطر بیاورد دروغ گفته است . ( او می تواند این کار را با مقایسه آن چه گفته است با آن چه به عنوان موقعیت واقعی می شناسد و با توجه داشتن به این دوگانگی بین گفته و موقعیت مفهوم دروغ انجام دهد.) و سپس این مفهوم را به صورت آوایی مورد نظر نسبت دهد.درستی یا نادرستی این فرضیه را کودک با شنیدن دوباره واژه دروغ محک خواهد زد.

سخن گویان هر زبانی ، در کنار مجموعه ی نظام های آوایی ، دستوری و معنایی ، واژگان آن زبان را نیز در ذهن  خود دارند .زبان شناسان ،این واژگان را ((واژگان ذهنی )) می نامند .

<< اطلاعات ذخیره شده برای هر واژه ،در واژگان ذهنی زبان>>

در واژگان ذهنی زبان دست کم سه نوع اطلاعات ذخیره شده است.

1.     اطلاع آوایی

2.    اطلاع دستوری

3.  اطلاع معنایی

منظور از ((اطلاع آوایی)) چگونگی تلفظ واژه است .

منظور از ((اطلاع معنایی)) معنی یا معانی  واژه است .

منظور از ((اطلاع دستوری)) چگونگی استفاده از آن واژه در ساخت های دستوری است .

مثال : در واژگان ذهنی زبان برای واژه ی(( خویش )) اطلاعات زیر ذخیره شده است:

((خیش)) تلفظ می شود ./ ضمیر مشترک است و برای همه ی اشخاص ، کاربرد دارد./ علاوه بر معنای ضمیری ، به معنای ((خویشاوند)) نیز به کار می رود.

زبان شناسان ، واژگان زبان را در دو سطح بررسی می کنند :

1.     سطح واژگان شناسی

2.    سطح واژگان نگاری

در سطح (( واژگان شناسی )) انواع روابط ساختاری ، تاریخی و جامعه شناختی موجود میان واژه ها بررسی می شود.

در سطح (( واژگان نگاری )) به چگونگی گرد آوری ، تدوین و ضبط واژه ها در قالب یک واژگان یا فرهنگ لغات توجه می شود ، به همین دلیل ، از واژگان نگاری به عنوان اصول فرهنگ نویسی هم یاد می شود .

 

 

 

 

نوشتن

نوشتن

واژگان و نگارش

                                                بنام آنکه یادش به دل آرام می بخشد

                                           

      مقدمه

در اصطلاح زبان‌شناسی یک نظام معنایی‌است که پایه‌های اصلی یا دستوری واژهها را معین می‌کند. سخن‌گویان هر زبانی، علاوه بر مجموعة نظام‌های آوایی، صرفی، نحوی و معنایی زبان خود؛ واژگان آن زبان را نیز در ذهن دارند. در واژگان ذهنی، اطلاع آوایی بر چگونگی تلفظ واژه نظارت می‌کند؛ در حالی که اطلاعات دستوری ناظر بر چگونگی استفاده از آن در ساخت‌های دستوری‌است. مهم‌ترین بخش واژگان دانستن واژه از دیدگاه معنایی‌است، زیرا عموماً یک واژه می‌تواند معانی و کاربردهای مختلفی داشته باشد. در واژگان یک زبان، روابط ساختاری، تاریخی و جامعه‌شناختی موجود میان واژه‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. ریشه‌شناختی، فرهنگ‌نگاری و معناشناسی مهم‌ترین رشته‌های مربوط به واژگان هستند. بخش واژگان زبان لزوماً از دگرگونی‌های فرهنگی و اجتماعی تأثیر می‌پذیرد؛ و به همین دلیل بیش از هر بخش دیگر زبان تغییر می‌کند .

 دربرنامه ی آموزشی زبان فارسی برای روشن شدن مفهوم آن تعداد از عناصر زبانی که درکشان برای  دانش آموزان مشکل است می توان از روابط مفهومی ،مانند  هم معنایی، تضاد معنایی و غیره سود جست و به این ترتیب بر ذخیره واژگانی دانش آموزان افزود  یکی از اهداف اموزشی فارسی دوره ی ابتدایی که افزایش ذخیره ی واژگانی دانش آموزان است نیز تحقیق خواهد یا فت .

روابط مفهومی بر دو دسته است: روابط مفهومی واژگانی وروابط مفهومی جمله ای.

1.روابط مفهومی واژگانی

اگر روابط مفهومی در سطح واژه ها (کلمات) مطرح باشد ، به آن روابط مفهومی واژگانی می گوییم. واژه های زبان فارسی مانند اکثر زبان ها در شبکه ای  از روابط مفهومی با یکدیگر ارتباط برقرار می کننند که می توان آن ها را با عناوین هم معنایی ،تضاد معنایی ،همنامی (تشابه) چند معنایی و شمول معنایی موردبرسی قرارداد

الف)هم معنایی

چنین پنداشته می شود که واژه های هم معنای آن هایی هستند که معنایکسان دارند اما باید دانست هم معنی مطلق تقریبا وجود ندارد وفقط می توان گفت بین برخی ازواژه ها رابط شباهت معنایی یا هم معنایی ناقص بر قرار است ؛مثلا دو واژه

((تیره )) و((سیاه)) در دوجمله ی زیرهم معنا هستند

شب سیاه فرا رسید.

شب تیره فرا رسید.

اما در جمله های زیر نمی توان ((تیره)) را به جای ((سیاه)) قرارداد:

گربه ی سیاه وارد خانه شد.

گربه ی تیره وارد خانه شد.

پس می توان گفت هم معنایی یک رابطه تقریبی است.در درس فارسی معمولا بخشی به نام کلمه و ترکیب های تازه وجود دارد که واژه های هم معنای کلمات جدید و دشوار درس را ارائه می دهد. در تمرینات درس فارسی جمله نویسی و انشا نیز باید با کاربرد این نوع رابطه مفهومی با شیوه های متنوع ،ذخایر واژگانی دانش آموزان راافزایش داد و همچنین  به آنان نشان  داد که در چه مواردی می توان  از واژه های هم معنا استفاده کرد ودر چه مواردی استفاده از آنها باعث نادرست شدن جمله می شود.

ب) تضاد معنایی

 تضاد معنایی مربوط به کلماتی است که دارای معنای مخالف هم هستند تضاد معنایی دارای سه نوع اساسی است که عبارتند از

 تضاد دو عضوی            تضاد معکوس (وارونه)                  تضاد مدرج

تضاد دو عضوی

هرگاه رابطه معنایی بین مفاهیم دو واژه طوری باشد که مفهوم یکی از آن ها مفهوم دیگری را نفی نمایند درآن صورت  رابطه آن دو واژه ازنوع تضاد دوعضوی است مانند زنده=مرده  مجرد=متاهل   مونث= مذکر 

تضاد معکوس (وارونه)

 تضادی معکوس خوانده می شود که در آن تضاد بین مفهوم یک واژه و واژه دیگردر مورد عکس آنها نیز صدق کند مانند بالا/ پایین   کوچک/بزرگ  خریدن /فروختن  قرض دادن /قرض گرفتن  دایی/خواهر زاده  

عمو /برادرزاده.

اگرحسن از علی بزرگتریاشد حتماعلی از حسن کوچک تراست.

اگر حسن به علی چیزی بفروشدحتماعلی از حسن چیزی می خرد.

در زبان فارسی کلیه فعلهای مرکبی که با دادن وگرفتن همراهند رابطه تضاد معکوس دارند.

یاد دادن=یاد گرفتن.

تضاد مدرّج

اگر دو واژه دردو انتهای پیوستاری(طیفی)از مفاهیم مربوط به هم امّا درجه بندی شده قرار گیرند

دارای تضاد مدرّج هستند مانند کوتاهترین=بلندترین بزرگترین=کوچکترین.

ج)همنامی(تشابه)

واژه هایی را همنام یا متشابه می خوانیم که دارای شکلی یکسان اما معانی ای مختلف هستند

مثل شیر  =شیر جنگل  ،  شیر خوردنی ،  شیر آب گازو.....

گاهی ممکن است واژه ای مثل شیر در هرسه معنی با یک نوع تلفظ و یک نوع املا بکار رود اما گاهی

یکسانی تنها در تلفظ و یا فقط در صورت املایی کلمات است.

اگر فقط صورت تلفظ واژه ها یکسان باشد آنها را((هم آوا))واگر فقط صورت نوشتاری شان یکسان باشد

آنها را((هم نویسی))می نامیم.

هم آوا:خوار ،خار-     خواست، خاست-     ثواب ،صواب

هم نویسه: شور ،شور  -  دور، دور

د)چند معنایی

در زبان فارسی مانند زبان های دیگر واژه هایی وجود دارند که بیش از یک معنا را القامی کنند مثلاواژه

جفت درمعانی مختلفی چون دو عدد دو چیز معادل هم زن و شوهر نر و ماده ونیز همنشین به کار برده

می شود.چند معنایی به همنامی کامل بسیار نزدیک است به طوری که گاهی تشخیص این دو از یکدیگر

دشوار است.

د) شمول معنایی

شمول معنایی رابطه ای است که بین عناصر واژگانی((خاص)) و((عام)) بر قرار است. در این رابطه

گسترده مفهوم یکی از واژه ها گسترده مفهوم واژه ای دیگر را در بر میگیرد. مثلا بین واژه های ((گل)) و

((نیلوفر)) رابطه شمول معنایی برقرار است. به عبارت دیگر گستره مفهوم واژه گل گستره مفهوم واژه

نیلوفر را در بر می گیرد. واژه ای که مفهوم واژه دیگر را در بر می گیرد ((فراگیرنده)) و واژه ی دیگر را( فرا

گرفته) می خوانیم. در مثال یاد شده کلمه گل فرا گیرنده و کلمه نیلوفر فرا گرفته است.

2. روابط مفهومی جمله ای

علاوه بر روابط مفهومی که بین کلمات بر قرار است بین مفاهیم جمله ها نیز روابطی وجود دارد که

مهم ترین آنها عبارتند از تاویل معنایی ،تضمن و انکار

 الف) تاویل معنایی

ممکن است یک مفهوم به وسیله دو یا چند جمله متفاوت بیان شود .

1.    سگ دشمن گربه است.

2.    دشمن گربه سگ است.

3.     سگ است که با گربه دشمن است.

  ب) تضمّن

 چنانچه بین جمله ها رابطه شمول معنایی بر قرار باشد آن رابطه را (( تضمّن)) می نامیم.

دوست علی دیروز دو گل به ثمر رساند.مفهوم این جمله ، مفاهیم جمله های زیر را دربر می گیرد.

1. علی یک دوست دارد.

2.دوست علی فوتبال بازی می کند.

3. دوست علی پسر است.

از رابطه مفهومی تضمّن نیز مانند رابطه تاویل معنایی می توان در آموزش زبان فارسی استفاده کرد.

  ج) انکار

اگر بین دو جمله تضاد مفهومی برقرار باشد رابطه بین آنها را (( انکار)) می گوییم. پس هر گاه مفهوم

جمله ای مفهوم جمله دیگری منکر شود ((نقض کند)) بین آن جمله رابطه مفهومی ((انکار)) پس هر گاه

مفهوم جمله ای مفهوم جمله ی دیگر را منکر شود (( نقض کند )) بین آن دو جمله رابطه ی مفهومی

((انکار )) جاری است . در این جملات در یک زمان و در شرایط یکسان هر دو با هم نمی توانند از صحت

برخوردار باشند.

1.علی متاهل است.

2. علی مجرد است.

که جمله1 منکر جمله 2 و جمله 2 منکر جمله ی 1 است.

اختلالات نوشتاری دانش آموزان

مشکلاتی که بر اثر اختلالات یادگیری نوشتن برای دانش آموزان حادث می شود عبارتند از

الف)مشکلات نوشتن غیر فعال (دستنویسی یا رونویسی)

ب) مشکلات نوشتن نیمه فعال (املا)

ج) مشکلات نوشتن فعال  (انشا)

مشکلات نوشتن غیر فعال  (دستنویسی یا رونویسی )

مشکلات نوشتن با دست باعناوین مختلفی معرفی شده اند مانند اشکال درهماهنگی دیداری - حرکتی

 یا نارسانویسی.

مشکلات دانش آموزان در زمینه دستنویسی را به سه دسته تقسیم می کنیم : مشکلات آمادگی برای

نوشتن .مشکلات نوشتن صحیح حروف الفبا(حرف نویسی)و مشکلات نسخه برداری صحیح از کلمات

(رونویسی).

مشکلات دانش آموزان در نوشتن فعال (انشا) عبارتند از

۱) ضعف در  جهان شناسی و شناخت جامعه 2)ضعف در سازماندهی افکار خویش 3) ضعف در تبدیل

افکار خود به زبان مکتوب.

۱. ضعف در جهانشناسی و شناخت جامعه

برخی از دانش آموزان از مفاهیم واقعیتها طبیعت انسان وارتباط این مسائل با هم شناخت کافی ندارند.

همچنین سوابق تجربی آنان در زمینه های مختلف نا کافی یا بسیار محدود است. مثلا کودکی که تجربه

لازم رادرمورد سفرومسافرت ندارد. هرگز نخواهد توانست دراین زمینه انشای مطلوبی بنویسد. به همین

دلیل کارگیری روش آموزش تجربه زبانی  که درفصل پنجم بدان برداختیم برای آموزش درس انشا به این

 افراد مطلوبترین شیوه ی  کاراست.همچنین ترتیب دادن گردش های علمی ونمایش فیلم نیزبرای افزایش

دانش برون زبانی دانش آموزان ثمربخش خواهدبود.

2. ضعف درسازماندهی افکار خویش .

برخی دانش آموزان قادر نیستندافکارو پیام های خودرا صحیح طبقه بندی کنند.مطالبی  که این کودکان

روی کاغذ  می اورند. دچار  تشتت است وجمله ها وپاراگرافها ی موجود در انشای آنان نیز درهم

ومغشوش به نظر می رسد . تمرینات انفرادی ویزه با این دانش آموزان یکی ازچاره های اساسی رفع این

مشکل است .

3.ضعف در تبدیل افکارخود به زبان مکتوب.

برخی از دانش آموزان با وجود شناخت  وتجربه کافی از موضوع  انشا وهمچنین توانایی لازم برای

سازماندهی افکارخودنمی توانند هنگام انشانویسی عناصروقواعد مناسبزبان نوشتاری رابه کارببرند.

واژگان ناکامی خطاهای دستوری وخطاهای ویرایشی را می توان ازعلل این عدم توانایی دانست.

 واژگان ناکامی.

دسته ای ازدانش آموزان به علت  ضعفدردرس فارسی وهمچنین نداشتن مطالعات غیر درسی

ذخیره ی واژگانی نامحدودی  دارند.حتی گروهی از آنان ممکن است دارای واژگان گفتاری وشنیداری

مناسبی باشندولی واژگان خواندنی ونوشتاری آنان نسبت به سطح تحصیلاتشان اندک باشد. به همین

دلیل در نوشتن انشانمی توانند ابزارلازم یعنی کلمات  را به استخدام در آورند.

با معرفی نشریات ویژه کودکان ونوجوانان وکتابهای مفید واین گونه دانش آموزان  می توان ذخایر واژگانی

آنان راتقویت نمود.

خطاهای دستوری .

برخی از دانش آموزان هنگام نگارش انشا جمله های ناقص یا جمله های جمله های حاوی افعال

نامناسب و مواردی از ایت قبیل می نویسند اینگونه خطاها به ضعف آموزشی آنان مربوط است و از عدم

رعایت نکات دستور زبان ناشی می شود .

مهمترین خطاهای دستوری مثلا نوشتن عبارتند از

۱. حذف کلمات لازم

۲. افزودن کلمات غیر ضروری

۳. عدم رعایت تطابق فعل و فاعل

۴. عدم رعایت زمان جمله

۵.  عدم هماهنگی زمان جمله های متن

خطاهای ویرایشی .

دسته ای از دانش آموزان به علت آموزشهای ناکافی قادر نیستندمسائل فنی زبان نوشتاری را بخوبی

رعایت کنند٫ مسائلی همچون نقطه گذاری صحیح (مانند : نقطه ٫علامت پرسش و...) و رسم الخط

صحیح .گاهی دانش آموزان این نوشته ها را اصلا به کار نمی برند وگاهی آنها را به غلط وجا به جابه کار

می گیرند.که با کار و شناسایی این کاربرد انتظار می رود از خطاهای ویرایشی آنان تا حد زیادی کاسته

شود.

                                                                   " باآرزوی موفقیت برای شما "  

 باتشکر فراوان از استاد گرامی سرکار خانم حسینی لر که ما را در امر تحقیق مطلب یاری نموده و

مشوق خوبی برای ما هستند .

منابع :

۱- دکترزندی ٬ بهمن ٬ ۱۳۷۹٬- روش تدریس زبان فارسی (در دوره ی دبستان)  ٬ انتشارات سمت

۲- سایت زبان آموزی

۳- اینترنت

۴- دکتر زندی ٬ بهمن ٬ ۱۳۸۱-زبان آموری ٬ انتشارات سمت

انشا

انشا
 

 

آموزش کلمه سازی.

آموزش کلمه سازی.
 

 

آموزش کلمه سازی

 

آمادگی برای خواندن در پنج پایه

      

به نام خدا

آمادگی برای خواندن در پنج پایه

 

 تعریف خواندن

 الف- خواندن فرایندی پویا و تعاملی است که هم خواننده و هم محتوا در آنچه آموخته می شود سهیم می باشند.

 ب- یادگیری زبان به عنوان یک فرایند پویا و مستمر از آغاز تولد شروع  شده و تا چهار و پنج سالگی تکمیل  می شود این استعداد به صورت فطری در انسان به ودیعه گذاشته شده که با محیط(خانه، محله،مدرسه) می تواند رشد کند. یادگیری نوعی تغییر است که یکباره رشد نمی کند، بلکه به تدریج در کودک بوجود می آید.

انواع خواندن در ابتدایی

انواع خواندن در ابتدایی


 خواندن انواع مختلفی دارد که شیوه های آن بسته به نوع نوشته وهدف خواننده فرق می کند . ابتدا لازم است که شاگرد عادت کند دقیق و درست بخواند و هر چه می خواندبفهمد واز هیچ لغت و عبارتی نفهمیده نگذرد . پس از بدست آوردن این مهارت،  وقت آن است که آموزگار انواع خواندن را با توجّه به هدف آنها به دانشآموزان خود بیاموزد . دانش آموزان رفته رفته می آموزاند که یک داستان ساده را بی صدا وسریع و یک متن علمی مشکل را کندتر و با دقّت بیشتر بخوانند.

نمونه هایی از انواع خواندن از جنبه های مختلف در ذیل ذکرمی گردد:

خواندن یک مقاله یا کتاب علمی

خواندن روزنامه ،خواندن داستان

خواندن برای یادداشت برداری و تهیّه گزارش

خواندن و ورق زدن برای یافتن مطلبی

خواندن اجمالی برای گرفتن یکتصویر کلّی

خواندن برای انتقاد و ارزیابی و ...

یادگیری مهارت خواندن مستلزم کسب مهارت های:

 

 الف : بازشناسی دیداری عناصر زبانی ، اعم از
حروف ، کلمات و جمله ها

 

 ب : درک معنای عناصر آن و روابط معنایی موجود بین
آن ها.

 

 
پ : درک پیام جمله و متن می باشد .

 

 در سال نخست آموزش‌های دبستانی معمولاً بیشتر به
آموزش مهارت نخست یعنی بازشناسی دیداری عناصر زبانی می‌پردازند و تاکید کمتری بر
درک پیام‌های زبانی می‌شود؛ و در سال‌های بعد بر درک پیام تاکید بیشتری می‌گردد.

 

 مراحل یادگیری خواندن: کودکان به تدریج با
یادگیری مهارت‌های پیوسته و تکمیل یک مرحله از رشد و حرکت به سوی مرحله‌ی دیگر،
خواندن را فرا می‌گیرند که بدین ترتیب هر مرحله بر روی مراحل پیشین بنا می‌شود.
جرالد والاس به نقل از کاریلو رشد خواندن را در پنج مرحله خلاصه کرده‌است:

 

آمادگی؛ آغاز یادگیری خواندن؛ رشد
سریع مهارت‌های خواندن؛ مرحله‌ی گسترده خواندن؛ پالایش خواندن.

 
[ چهارشنبه ٦ شهریور ،۱۳٩٢ ] [ ٦:٥٦ ‎ب.ظ ] [ غلامعلی رفیعی افوسی ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

معلم ابتدایی منطقه بویین میاندشت -شهر چشمه ساران افوس
موضوعات وب
صفحات دیگر
امکانات وب